خانهٔ مینودار / معماران هرندی و هرندی

• - هتل‌ها، بازکاربری تطبیقی، میراث
• - یزد، ایران
• - معماران: دفتر معماری هرندی و هرندی
• - مساحت: ۱۴۵ مترمربع
• - سال: ۲۰۲۱
• - عکاس: دید استودیو
• - تولیدکنندگان: آرمان صفوی، دیمه‌اسپیرال، رنگ جوتن، نشیمان
• - معماران ارشد: هما هرندی، مهدی هرندی

متن و توضیحات پروژه از سوی معماران ارائه شده است.

در بافت تاریخی یزد، شهر ثبت‌شده در فهرست میراث جهانی یونسکو و واقع در حاشیهٔ کویر مرکزی ایران، دفتر معماری هرندی و هرندی خانه‌ای ۴۰۰ساله را با دقت مرمت کرده و به خانهٔ مینودار تبدیل کرده است؛ هتلی بوتیک با سه اتاق که در آن، حفاظت از میراث تاریخی به ایدهٔ محوری طراحی بدل شده است.

دفتر معماری هرندی و هرندی پروژه‌ای ظریف در شهر یزد، واقع در حاشیهٔ کویر مرکزی ایران و ثبت‌شده در فهرست میراث جهانی، اجرا کرده است. قدمت این خانه حدود ۴۰۰ سال برآورد می‌شود. در سال ۱۹۵۶، دندان‌پزشکی خانه را خرید و به مدت ۳۰ سال از آن به‌عنوان مطب دندان‌پزشکی استفاده کرد. سپس تصمیم گرفته شد که خانه بازسازی و به هتلی بوتیک تبدیل شود.

این بنا در اصل بخشی از خانه‌ای بزرگ‌تر بوده که دیگر وجود ندارد. زمانی که معماران به پروژه دعوت شدند، محل پروژه کاملاً از بنای اصلی جدا شده بود. همچنین ساختمان مجاور، با مصالحی ناسازگار با ساختار قدیمی، به آن تعرض کرده بود. برخی اتاق‌های خانه با خاک پوشانده و پر شده بودند و بسیاری از طاق‌ها و طاقچه‌های اصیل دستخوش تغییر شده بودند.

یزد نیز با چالش‌های خاص خود روبه‌روست. گرایش به الگوهای غربی و تصمیم‌های ناآگاهانهٔ مسئولان، چهرهٔ این شهر را که بخش بزرگی از میراث فرهنگی ایران را در خود جای داده، تغییر داده است. تغییرات اقلیمی نیز تهدیدی جدی برای شرایط زندگی در یزد به شمار می‌رود. در چنین وضعیتی، هدف معماران هرندی بازگرداندن خانه به شکل اولیه و بازسازی آن به‌گونه‌ای بود که ضمن حفظ میراث تاریخی، پایداری بنا را افزایش دهد و فضایی دلپذیر برای مهمانان یزد فراهم کند.

در فرایند بازسازی، مداخله‌ها به حداقل رسید. از روش‌های برگشت‌پذیر و مصالح سازگار با ساختار اصلی استفاده شد؛ بخش‌های قدیمی از فضاها و مصالح تازه متمایز شدند و از تقلید دقیق گذشته پرهیز شد.

در جریان بازسازی، اتاق‌هایی که زیر خاک مدفون شده بودند و طاق‌ها و طاقچه‌هایی که زیر گچ پنهان مانده بودند، کشف شدند و به این ترتیب قدمت واقعی خانه آشکار شد. برخلاف الگوی رایج خانه‌های یزد که در هر سمت تعداد ورودی‌های یکسانی دارند، هنگام آغاز مرمت، خانه در یک سوی خود دو ورودی و در سوی دیگر سه ورودی داشت. در جریان کار، ورودیِ پوشیدهٔ دیگری نیز کشف شد.

یکی از معدود مداخله‌هایی که به این پروژه ویژگی خاصی بخشیده، راه‌پلهٔ مارپیچی فلزی است که دسترسی به بام و زیرزمین را فراهم می‌کند. فلزی‌بودن این پلکان، آن را از ساختار اصلی بنا متمایز می‌کند. در بازسازی، آسایش مهمانان دارای معلولیت نیز در نظر گرفته شده است: رمپی برای دسترسی مستقیم از خیابان به اتاق همکف ساخته شده و اتاق نیز برای استفادهٔ افراد ویلچرنشین مناسب‌سازی شده است.

حیاط دنج بنا حوض و فواره‌ای کوچک دارد که در گرمای کویر هوا را خنک می‌کنند. شیشه‌های رنگی نیز سایه‌ای دلپذیر بر اتاق‌های آفتاب‌گیر می‌اندازند؛ اتاق‌هایی که در دل بنایی کهن، امکاناتی امروزی دارند. هتل بوتیک مینودار فضایی کوچک و صمیمی است که می‌تواند پذیرای گردشگرانی با بالاترین سطح انتظار باشد.